تودههای لگنی در سنین باروری به مجموعهای از برجستگیها یا کیستها گفته میشود که در اندامهایی مانند تخمدان، رحم یا لولههای رحمی ایجاد میشوند. این تودهها در بیشتر موارد خوشخیم هستند و ممکن است بهدلیل تغییرات هورمونی طبیعی چرخه قاعدگی به وجود بیایند. بسیاری از زنان بدون هیچ علامتی با این تودهها زندگی میکنند و تنها در سونوگرافیهای روتین تشخیص داده میشوند.
با این حال، برخی تودههای لگنی میتوانند با علائمی مانند درد لگن، نامنظمی قاعدگی، احساس فشار یا نفخ شکم همراه باشند و نیاز به بررسی دقیقتری داشته باشند. تشخیص بهموقع نوع توده اهمیت زیادی دارد، زیرا در موارد نادر ممکن است تودهها ماهیت بدخیم داشته باشند. بررسیهای تصویربرداری و معاینات تخصصی به پزشک کمک میکند تا بهترین روش درمان یا پیگیری را انتخاب کند.
انواع شایع تودههای لگنی در سنین باروری
| 🩺 نوع توده | 📝 توضیح |
|---|---|
| کیست عملکردی تخمدان | شایعترین نوع، مرتبط با تخمکگذاری و معمولاً خودبهخود برطرف میشود |
| فیبروم رحمی | توده خوشخیم عضلانی رحم که میتواند باعث درد یا خونریزی شود |
| اندومتریوما | کیست ناشی از اندومتریوز که اغلب با درد لگنی همراه است |
| کیست درموئید | توده خوشخیم تخمدان با رشد آهسته |
| تودههای التهابی لگن | ناشی از عفونتهای لگنی و نیازمند درمان دارویی |
بیماری های تشخیص داده شده به عنوان توده لگنی سنین باروری شامل موارد زیر می باشند :
- کیست اوراکوس
- آنته فلکشن یا رتروفلکشن شدید رحم
- بارداری داخل رحمی – لوله ای – شکمی
- توده های تخمدان یا آدنکس ها : کیست های فانکشنال – توده های التهابی
- روده و امنتوم چسبیده به هم
- کیست صفاقی
- مدفوع در سیگموئید
- تومورهای نئوپلاستیک
- کیست های پاراتیوبال یا پارااوارین
- میوم های داخل رباطی
موارد با شیوع کمتر که باید رد شوند عبارتند از :
کلیه لگنی – کارسینوم کولون – کارسینوم رکتوم – کارسینوم آپاندیس – کارسینوم لوله فالوپ – تومورهای رتروپریتونئال – سارکوم ها یا سایر تورموهای بدخیم رحمی .
تشخیص تودههای لگنی در سنین باروری
تشخیص تودههای لگنی در سنین باروری معمولاً با توجه به شرح حال بیمار، علائم بالینی و معاینات تخصصی آغاز میشود. بسیاری از این تودهها در مراحل اولیه بدون علامت هستند و بهصورت اتفاقی در معاینات دورهای یا سونوگرافیهای روتین شناسایی میشوند. بررسی دقیق زمان بروز درد، تغییرات قاعدگی و سابقه بارداری نقش مهمی در تشخیص اولیه دارد.
برای تشخیص قطعی نوع توده، از روشهای تصویربرداری و آزمایشهای تکمیلی استفاده میشود. سونوگرافی لگن اولین و مهمترین ابزار تشخیصی است که اطلاعات دقیقی درباره اندازه، محل و ماهیت توده ارائه میدهد. در موارد خاص، آزمایشهای خونی یا تصویربرداری پیشرفته به پزشک کمک میکند تا خوشخیم یا بدخیم بودن توده را مشخص کرده و بهترین مسیر درمان را انتخاب کند.
درمان تودههای لگنی در سنین باروری
درمان تودههای لگنی در سنین باروری به نوع توده، اندازه آن، شدت علائم و شرایط هورمونی فرد بستگی دارد. در بسیاری از موارد، بهویژه زمانی که توده خوشخیم و بدون علامت باشد، پزشک تنها پیگیری منظم با سونوگرافی را توصیه میکند. این رویکرد کمک میکند بدون انجام درمانهای غیرضروری، وضعیت توده بهطور دقیق تحت نظر قرار گیرد.
در صورتی که توده باعث درد، اختلال در قاعدگی یا مشکلات باروری شود، درمان فعال آغاز میشود. بسته به شرایط، درمان دارویی برای کنترل علائم یا جراحی محدود برای برداشتن توده انتخاب میشود. هدف اصلی درمان در سنین باروری، حفظ سلامت اندامهای تولیدمثلی و توان باروری فرد است و تصمیمگیری نهایی کاملاً فردمحور انجام میشود.
| 🩺 روش درمان | 📝 توضیح |
|---|---|
| پیگیری و تحت نظر گرفتن | مناسب تودههای کوچک و بدون علامت |
| درمان دارویی 💊 | کنترل درد و تنظیم هورمونها |
| جراحی محدود | برداشتن توده در صورت رشد یا درد |
| لاپاراسکوپی | جراحی کمتهاجمی با حفظ باروری |
| درمان عفونتها | در تودههای التهابی لگن |
